بررسی تاریخ تطور و اصول عقاید شیعیان بهره داوودی

مقاله «بررسی تاریخ تطور و اصول عقاید شیعیان بهره داوودی»، نوشته «امیربهرام عرب احمدی» در آخرین شماره از فصلنامه «شیعهشناسی» منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، در این مقاله علاوه بر بررسی کلی تاریخ این فرقه، برخی از اصول اعتقادی و آداب و رسوم شیعیان «بهره داوودی» به طور مختصر مورد بررسی قرار گرفته، تصویری کلی از وضعیت دینی این مذهب ترسم شده است.
فرقه «بهره داوودی» یکی از مذاهب منشعب از تشیع است که در سطح جهان چند میلیون نفر پیرو دارد. اساس این فرقه بر انتخاب داوطلبانه آن قرار گرفته است؛ لذا افراد هر یک از جوامع «بهره»، آزادانه این مذهب را پذیرفتهاند و در قبول و یا رد آن آزادند.
به زعم نگارنده، فرقه بهره داوودی نظیر فرقه آقاخانیه (اسماعیلیه) تا زمان امام جعفر صادق(ع) دارای تاریخچه مشترکی با شیعیان خوجه اثنی عشری بوده و اختلاف و انشعاب آنها را شیعیان دوازده امامی، عمدتا بدان سبب است که آنان معتقدند پس از شهادت امام جعفر صادق(ع) نص امامت بر اسماعیل قرار گرفت و نه امام کاظم(ع).
نویسنده میآورد: شیعیان بهره پس از اسماعیل نیز محمد پسر وی را امام دانستند و به طور کامل از شیعیان دوازده امامی جدا شدند و تاریخ پیدایش این فرقه از آن زمان آغاز شد. افراد این فرقه در قرن ششم هجری ابتدا به یمن و از آنجا به هند مهاجرت کردند و در این سرزمین سکونت یافتند، به طوری که هنوز نیز بخش اعظم بهرهها در هند سکونت دارند و پیشوای آنان (امام بیست و یکم بهرهها) در شهر بمبئی اقامت دارد.
به زعم مؤلف، بر طبق این اعتقادات این فرقه، امامت به صورت جانشینی نبوده و پس از فوت هر یک از امامان، امام بعدی طی انتخابات و به وسلیه مردم انتخاب میشود و دارای اختیارات و قدرت کامل است. در طول پیدایش این فرقه ـ که 850 سال را در بر میگیرد ـ 52 داعی مطلق رهبری جامعه بهرهها را بر عهده داشتهاند که آخرین آنها «سیدمحمد برهانالدین داعی مطلق» امام بیست و یکم است که اکنون بیش از نود سال داشته، در بمبئی هند سکونت دارد.
عرب احمدی مینویسد: بهرهها دارای اصول و مقررات مذهبی خاص خود هستند و به اجرای فرائض مذهبی، برگزاری نماز جماعت، برگزاری مسابقات تلاوت قرآن و شرکت در رقابتهای بینالمللی حفظ و قرائت قرآن کریم در کشورهای مختلف اسلامی، برپای مراسم شهادت و تولد ائمه اطهار(ع) (تا امام ششم)، زیارت قبور ائمه اطهار(ع) به ویژه کربلا و نجف، اختصاص مبالغ کلان جهت ترمیم و توسعه این زیارتگاهها و ارسال نذورات و هدایا به حضور امام فعلی خود، سیدبرهانالدین بسیار معتقد و پایبند هستند.
به اعتقاد نویسنده این مقاله، در مجموع میتوان گفت بهرههای داوودی با وجود آداب و رسوم خاص خود، شیعیان معتقدی هستند که اگر چه تنها به شش امام اول شیعه اعتقاد دارند، ولی از نقطه نظر دینی دارای اصول ثابتی هستند. و به اجرای تعالیم مذهبی خود تأکید میورزند. این جامعه با تکیه بر قوانین خود ـ که تا حدودی صبغه آهنین دارد ـ توانسته است نظم و نسق خود را به خوبی حفظ کند و به جامعهای مذهبی با دارا بودن مقررات خاص مبدل شود، و به نظر نمیرسد در آینده نیز خللی در اصول و تعالیم آنها پدید آید.