جادوی دیسکهای زنده

جادویدیسکهای زنده دیسکهایزنده چه هستند و چگونه کار میکنند؟

یکدیسک زنده یا LiveCD یکدیسک قابل بوت شدن است که حاوی نرمافزارار پیش پیکربندی شده میباشد.ایندیسکها این امکان را برای کاربر فراهممیکنند تا بدون نیاز به دسترسی بهدیسکهای سخت، بتواند امور خود را انجامدهد (درصورتی که نخواهد اطلاعاتی را ذخیرهکند).
شایداز خود بپرسیم که چه دلیلی دارد که کسیبخواهد از یک دیسک بجای یک کامپیوتر دسکتاپیا لپ تاپ با نرمافزارهای نصب شده وآماده، استفاده کند؟

ارزشدیسکهای زنده، در ابتدای امر برای بسیاریاز کاربران روشن نیست.مخصوصاکسانی که عادت به نصب و یا استفاده ازنرمافزارهای از پیش نصب شده دارند.برایدرک بهتر ارزش دیسکهای زنده مثالیمیزنیم.تصورکنید کامپیوتری را با توجه به نوع سختافزارو بودجه خود خریداری میکنید.هنگامیکه آنرا دریافت کردید، دیسک زنده خود رادر آن قرار داده و در عرض ۳۰ تا ۴۵ ثانیه،کامپیوتر جدیدتان آماده کار میباشد.شمااز دیسک سخت آن تنها برای ذخیره دادههااستفاده میکنید.وقتیکارتان تمام شد، دیسک زنده را خارج وکامپیوترتان را خاموش میکنید.حتیاگر کامپیوتر شما دزدیده شود، اطلاعاتموجود بر روی آن به درد کسی نخواهد خورد،زیرا شما آنها را توسط Privatekey خودرمزنگاری کردهاید.همچنینبجای دیسک سخت میتوانید اطلاعات خود رابر روی دیسکهای USBذخیرهنمایید.از نظرامنیتی، CDشمانمیتواند دستکاری یا آلوده شود، زیرافقط خواندنی است!

تاریخچهمختصر دیسکهای زنده
یکیاز نخستین دیسکهای زنده، دیسکی بود درقطع یک کارت اعتباری به نام TheLinux Bootable Business Card. حجمکلی این دیسک حدود ۵۰ مگابایت است.یکیدیگر از مهمترین دیسکهای زنده دیگر،Knoppix استکه توسط KlausKnopper ایجادشده است.پروژهKnoppix توسطLinux Tag حمایتمیشود.دیسککلاوس برای ایجاد تمامی اکوسیستم دیسکهایمشابه Knoppixو برایاهداف مختلفی مانند Bioinformatic،آموزش، جرایم کامپیوتری، بازی و میزکاراستفاده شده است.امروزهبه حدی انواع مختلف دیسکهای مبتنی برKnoppix گستردهشدهاند که تقریبا برای تمامی نیازها،راهحلی به صورت دیسک زنده وجود دارد.

بیشتردیسکهای زنده امروزی بر پایه لینوکسهستند،بجز دیسک FreeSBIEکهمبتنی بر FreeBSDاست.بطورعمده، دیسکهای زنده حاوی نرمافزارهایآزاد تحت مجوزهای GPLیا BSDهستندو میتوان آنها را بدون محدودیت تکثیر واستفاده کرد، بجز تعداد خاصی که حاوینرمافزارهای غیر-آزادنیز هستند و تکثیر و توزیع مجدد آنها ممکناست دارای محدودیتهایی باشد.

امروزه،پروژه مورفیکس (Morphix)که برپایه Knoppixبنانهاده شده است، امکان ساخت دیسکهای زندهرا به آسانی تمام فراهم ساخته است.در وبسایت این پروژه میخوانیم:«مورفیکسیک سیستمعامل کامل است.برنامههایتانرا در آن نصب کنید و به دیگران بدهید.چراباید دیسکهای نصب ایجاد کنید؟ بهکاربرانتان یک سیستمعامل کامل بههمراه فایلهای خودتان ارائه کنید.»

درصورتی که شما یک مدیر ITدر یکسازمان هستید، میتوانید دیسک زندهایمبتنی بر RPMیادبیان ایجاد کرده، نرمافزارهای لازمرا بر روی آن قرار داده، آنرا رمزنگاری وبه سازمان خود ارائه کنید.به اینصورت میتوانید کل سازمان خود را در برابرویروسها و Spywareهاایمن سازید.

هنگامیکه بر روی سیستم خود کار میکنید، نیازبه ذخیره سازی داده دارید.مثلافایلهایی را ایجاد میکنید که بایدذخیره و نگهداری شوند.هنگامیکه از یک دیسک زنده استفاده میکنید،چندین گزینه در اختیار دارید.شمامیتوانید از کلیدهای USBکهامروزه با ظرفیتهای ۱ گیگابایت و حتیبالاتر نیز موجود هستند، استفاده کنید ویا میتوانید فایلهای خود را بر رویسرویسدهندههای راه دور که بر رویاینترنت قرار دارند و شما با استفاده ازVPN بهآنها متصل میشوید، ذخیره نمایید.همچنینراههاییوجود دارد تا اطلاعات خود را در پوشه Gmailتانذخیره نمایید.

گردشیدر دنیای دیسکهای زنده
آزادیکه جامعه نرمافزارهای آزاد بر آن بنانهاده شده، امکان ایجاد گستره روز افزونیاز دیسکهای زنده را فراهم ساخته است.اکنونمروری بر این دیسکهای زنده خواهیم داشت.

دیسکADIOS
دیسکزنده ADIOSدیسکزندهای مبتنی بر Fedoraاست.هنگامیکه بوت شده و وارد سیستم میشود، به ظاهرشبیه RHELاست ودارای مجموعه نرمافزارهای اداری کاملیاست. مانندOpenOffice،موزیلا و Evolution.هدفاز ایجاد ADIOSدرحقیقت به عنوان ابزاری آموزشی برای مبانیشبکه و پردازشهای توزیع شده میباشد.نکتهقابل توجه در آن این است که مبتنی بر فدورااست.

دیسکDyne:bolic
هدفاز تهیه این دیسک پوشش نیازهای چند رسانهایو تولیدات چند رسانهای است.بااستفاده از این دیسک، شما میتوانید صوتو ویدئو تولید کرده و آنها را در اینترنتپخش (Broadcast)کنید.شماقادر خواهید بود تا با استفاده از ابزارهاینصب شده در یک کامپیوتر معمولی، صوت وتصویر را ضبط، ویرایش و endodeکردهو بصورت streamدراینترنت پخش کنید.اینامکان وجود دارد تا در عرض ۶۰ ثانیه، یکایستگاه رادیو و تلویزیونی اینترنتی رابا استفاده از این دیسک برپا کنید.

دیسکKnoppix
همانطورکه در بالا نیز اشاره شد، این دیسک استانداردطلایی دیسکهای زنده به شمار میرود.ایندیسک دارای انواع منشعب شده بسیار گستردهایبرای نیازها و محیطهای مختلف است.

دیسکSLAX
ایندیسک زنده مبتنی بر توزیع Slackwareکه یکیاز توزیعهای بسیار قدیمی لینوکس است،میباشد.ایندیسک ادامه دهنده سنت Slackwareبودهو به همین دلیل نیز مورد توجه قرار گرفتهاست.

دیسکGeexBox
ایندیسک یکی از دیسکهای منشعب شده از Knoppixاستکه میتواند کامپیوتر شما را به یک پخشکننده دیجیتالی تبدیل کند.ایندیسک میتواند DivX،DVD،VCD،SVCD وAudio CD هارا به راحتی پخش کند.کافیاست تا تلویزیون خود را به خروجی TVکامپیوترمجهز به GeexBoxمتصلکرده و یک پخش کننده تمام عیار داشتهباشید.

دیسکهایزنده آموزشی
تعدادزیادی دیسک زنده برای مقاصد آموزشی ایجادشده است.آموزشجایی است که در آن موج آینده نوآوران یکجامعه تربیت میشوند.برخیاز پروژههایی که به ایجاد دیسکهایزنده آموزشی اشتغال دارند، عبارتند از:SkoleLinux،TheOpen Source Education Foundation،Organizationfor Free Software in Education and Teaching،TheK12 Project وTheSchool Forge.

نتیجهگیری
سیستمهایمبتنی بر CDروزبه روز گسترش مییابند.اینحقیقت که دیسکهای CDکندتراز دیسکهای سخت هستند، نباید باعث نادیدهیا کم اهمیت انگاشتن ارزش والای دیسکهایزنده در سازمانها شود.برخیاز پروژههایی که برای از میان بردن اینمحدودیتها فعال هستند، عبارتند ازStatelessLinux Project at Red Hat وFreeNXproject. بااستفاده از محصولات این پروژهها میتوانیدایستگاههای کاری بدون دیسک سخت در شبکهخود راهاندازی نمایید.